TÜGİAD Eskişehir Şube Başkan Vekili ile Geleceğe Dair Bir Vizyon
Kentdergi 6 dakika okuma
Küresel ekonominin teknoloji, bilgi ve inovasyon ek seninde yeniden şekillendiği günümüzde girişimci
lik, değişimi doğru okuyabilmek ve geleceği tasarlayabilmek anlamına geliyor. Üretim gücü, dijital
dönüşüm ve küresel rekabetin iç içe geçtiği bu yeni dönemde şehirlerin ve kurumların ortaya koyduğu
vizyon her zamankinden daha büyük önem taşıyor. TÜGİAD Eskişehir Şubesi Başkan Vekili Serkan Demir
yol ile gerçekleştirdiğimiz bu özel söyleşide; yeni nesil girişimciliğin dinamiklerini, aile şirketlerinde kuşak
dönüşümünü, yapay zekânın iş dünyasına etkilerini ve Eskişehir’in ekonomik geleceğini konuştuk. Demiryol,
tecrübeyi teknolojiyle buluşturan, yerelden güç alırken küresel düşünebilen bir girişimcilik anlayışının geleceğin en
önemli anahtarı olduğunu vurguluyor.
Başkanım, sizi tanıyarak başlasak?
Tabii ki, memnuniyetle. Ben Serkan Demiryol. 1989 yılında Eskişehir’de doğdum. İş hayatında, küresel ölçekte son derece dinamik ve sürekli gelişen bir alan olan otomotiv aftermarket (yenileme pazarı) sektöründe faaliyet gösteren şirketimin yönetimini sürdürüyorum.
Sivil toplum kuruluşlarının vizyonuna ve birlikte üretme kültürüne her zaman büyük önem verdim. Bu doğrultuda yaklaşık üç yıldır Türkiye Genç İş İnsanları Derneği (TÜGİAD) ailesinin aktif bir üyesiyim. Geçmiş dönemde TÜGİAD Eskişehir Şubesi Genel Sekreterliği görevini üstlendim. Bunun yanı sıra, Genel Merkez Sicil Disiplin Kurulu Üyeliği görevimi de aktif olarak sürdürüyorum. Son gerçekleştirdiğimiz Genel Kurul sonrasında ise TÜGİAD Eskişehir Şubesi Başkan Vekilliği görevini üstlenmenin gururunu ve sorumluluğunu yaşıyorum. Yeni dönemde de hem şehrimiz hem de ülkemiz için değer üretmeye kararlılıkla devam edeceğiz.
Sizce Eskişehir özelinde girişimcilik ekosisteminde, özellikle önceki kuşaktan görevi devralan yeni nesil gerekli donanıma sahip mi? TÜGİAD bu konuda eğitim ve bilgilendirme açısından neler yapıyor?
Eskişehir, köklü sanayi geçmişi ve iki üniversiteli yapısıyla güçlü bir adaptasyon yeteneğine sahip bir şehir. Önceki kuşaktan yönetimi devralan yeni nesle, yani X kuşağından Y ve Z kuşaklarına geçiş sürecine baktığımızda ciddi bir potansiyel görüyorum. Yeni nesil; küresel trendleri takip eden, dijital dünyaya doğmuş ya da bu dünyaya hızla entegre olmuş vizyoner bir jenerasyon. Ancak yalnızca teorik bilgi ve vizyon yeterli değil. Küresel krizleri yönetmek, finansal okuryazarlığa sahip olmak ve kriz anlarında doğru refleksler geliştirebilmek ayrı bir deneyim alanı gerektiriyor. Yeni nesilde bu donanım mevcut, ancak bunun iş hayatının gerçekleriyle harmanlanması gerekiyor.
Biz TÜGİAD olarak tam da bu noktada devreye giriyoruz. Amacımız, önceki kuşaklardan gelen köklü tecrübeyle yeni neslin vizyonu arasında güçlü bir köprü kurmak. Yeni dönemde aile şirketlerinde sürdürülebilirlik, kurumsallaşma, dijital dönüşüm ve risk yönetimi gibi kritik alanlarda nokta atışı eğitimler ve paneller planlıyoruz. Tecrübe aktarım programlarımızla genç girişimcilerimizi yalnızca yerel değil, küresel pazarlarda da rekabet edebilecek bilgi ve yetkinlik seviyesine ulaştırmayı hedefliyoruz.
Dünyada ekonomik gücün merkezinde artık sermayeden çok bilgi, teknoloji ve fikri mülkiyet bulunuyor. Türkiye’nin girişimcilik ekosistemine baktığınızda, genç girişimcilerin gerçekten gelecek ekonomisine hazırlandığını düşünüyor musunuz, yoksa hâlâ geçmiş yüzyılın iş modelleriyle mi ilerliyoruz?
Bu konuda tam anlamıyla bir geçiş dönemi yaşadığımızı söyleyebilirim. Bir tarafta geleneksel iş modellerine ve “gördüğü gibi yapma” anlayışına sıkışmış bir kesim var. Ancak diğer tarafta, dünyadaki değişimi çok iyi okuyan, yapay zekâyı iş süreçlerine entegre eden, SaaS (yazılım hizmeti) modelleri geliştiren veya geleneksel işlerini teknolojiyle dönüştüren son derece güçlü bir genç girişimci kitlesi de yükseliyor.
Türkiye’deki genç girişimciler aslında gelecek ekonomisine zihinsel olarak oldukça hazır. Çünkü kriz yönetimi konusunda deneyimliler ve değişen koşullara hızlı adapte olabiliyorlar. Ancak eksik kaldığımız nokta, bu parlak fikirleri fikri mülkiyete ve ölçeklenebilir küresel iş modellerine dönüştürme hızımız. Geçmiş yüzyılın iş modellerini tamamen terk etmek zorunda değiliz. Asıl başarı, bu modelleri bilgi ve teknolojiyle yeniden yorumlayabilmekte yatıyor. Geleceğe hazırlanan bir gençlik var; ancak onları ekosistem olarak daha fazla desteklemeli ve fonlamalıyız.
Küresel rekabet artık ülkeler arasında değil; ekosistemler arasında yaşanıyor. Türkiye’nin girişimcilik ekosistemini uluslararası ölçekte değerlendirdiğinizde, bizi yukarı taşıyacak en kritik dönüşüm alanı nedir?
Bu çok doğru bir tespit. Artık tek başına bir şirketin ya da bir ülkenin başarısı yeterli olmuyor. Kümeleşme ve ekosistemin bir bütün olarak gelişmesi gerekiyor. Uluslararası ölçekte bizi yukarı taşıyacak en kritik dönüşüm alanı ise ağ kurma (networking) ve uluslararası entegrasyon yeteneğidir.
Türkiye olarak kaliteli ürünler üretebiliyor, güçlü yazılımlar geliştirebiliyoruz. Ancak bunları küresel pazarlara sunma, uluslararası fonlara erişme ve güçlü iş ortaklıkları kurma konusunda zaman zaman çekingen davranıyoruz. Dönüşümü hızlandıracak unsur, girişimcilerimizin ilk günden itibaren “Bu işi yalnızca Türkiye için değil, dünya için kuruyorum” vizyonuyla hareket etmeleridir. Bunun için mevzuatların destekleyici hale gelmesi, küresel pazarlara erişim teşviklerinin artırılması ve özellikle girişim sermayesi kültürünün Anadolu’ya, dolayısıyla Eskişehir gibi üretim şehirlerine daha fazla yayılması gerekiyor.
Son yıllarda girişimcilik kavramı büyük ölçüde teknoloji girişimleri üzerinden okunuyor. Ancak ekonomik dönüşüm çoğu zaman geleneksel sektörlerin yeniden yorumlanmasıyla gerçekleşiyor. Türkiye’nin hangi alanlarda yeterince fark edilmeyen girişimcilik potansiyeli taşıdığını düşünüyorsunuz?
Kendi sektörümden de yola çıkarak bu soruya net bir cevap verebilirim: Geleneksel sanayi, imalat ve lojistik/tedarik zinciri alanları.
Evet, oyun sektörü veya finansal teknolojiler bugün çok popüler. Ancak Türkiye’nin asıl gücü üretim kabiliyetidir. Otomotiv aftermarket sektörü, tarım, tekstil ve makine imalatı gibi geleneksel alanlar dijitalleşmeyle buluştuğunda son derece güçlü büyüme motorlarına dönüşebilir.
Bir fabrikanın üretim hattını nesnelerin interneti (IoT) teknolojileriyle akıllandırmak ya da tedarik zincirini yapay zekâ ile optimize etmek de bir girişimcilik örneğidir. Türkiye’nin fark edilmeyen en büyük potansiyeli, sahip olduğu köklü üretim gücünü akıllı sanayiye, yani Sanayi 4.0’a dönüştürebilme kapasitesidir. Eskişehir de güçlü sanayi altyapısıyla bu dönüşümün merkezlerinden biri olmaya adaydır.
Yapay zekâ, otomasyon ve dijitalleşme yalnızca iş yapış biçimlerini değil, liderlik anlayışını da dönüştürüyor. Önümüzdeki dönemde başarılı girişimcileri ayıracak temel özellikler sizce neler olacak?
Eskinin “her şeyi bilen ve emir veren lider” modeli artık geride kaldı. Yeni dönemde başarılı girişimcileri öne çıkaracak ilk özellik, çeviklik ve öğrenmeyi öğrenme yeteneğidir. Bugün öğrendiğiniz bir teknoloji birkaç ay sonra güncelliğini yitirebiliyor. Bu değişim hızına ayak uyduramayan liderlerin uzun vadede ayakta kalması zor.
İkinci önemli özellik ise veriyle yönetim ve sezgi arasındaki dengeyi kurabilmektir. Önümüzde çok büyük bir veri havuzu var. Başarılı lider, veriyi doğru okuyabilen ancak insan odaklı sezgilerini ve kriz yönetimi becerilerini de koruyabilen kişidir.
Üçüncü olarak empati ve ilham verme yeteneğini görüyorum. Yeni nesil çalışanlar artık yalnızca maaş için çalışmıyor; bir amacın parçası olmak ve değer görmek istiyor. Geleceğin başarılı lideri, ekibine alan açabilen ve onları ortak bir vizyon etrafında birleştirebilen kişi olacaktır.
TÜGİAD’ın kuruluşundan bugüne uzanan yolculuğuna baktığınızda, Türkiye’nin girişimcilik hikâyesinde eksik kalan ve hâlâ yeterince konuşulmadığını düşündüğünüz en kritik mesele nedir?
TÜGİAD, Türkiye’nin ilk genç iş insanları derneği olarak kurulduğu günden bu yana pek çok vizyoner projeye imza attı. Ancak geriye dönüp baktığımızda, Türkiye’nin girişimcilik hikâyesinde eksik kalan en önemli konunun sürdürülebilirlik ve başarısızlık kültürü olduğunu düşünüyorum.
Ülkemizde birçok girişim kuruluyor, büyüyor ve dikkat çekiyor. Ancak kurumsallaşamadığı için 5 ila 10 yıl içerisinde yok olabiliyor. Şirketlerin ömrünü uzatacak yapısal dönüşümleri ve kurumsal hafızayı yeterince konuşmuyoruz.
Diğer önemli konu ise başarısızlığa bakış açımız. Bizim kültürümüzde başarısızlık çoğu zaman bir son olarak görülüyor. Oysa gelişmiş girişimcilik ekosistemlerinde başarısızlık, girişimcinin deneyim kazandığını gösteren önemli bir referans olarak değerlendiriliyor. Girişimcilere hata yapma, deneme ve yeniden ayağa kalkma fırsatını daha fazla sunmalıyız. Bu konuyu normalleştirmeli ve çok daha fazla konuşmalıyız.
Son olarak, döneminiz içerisinde iş dünyası TÜGİAD’dan hangi yenilikleri görecek? Bu kapsamda üzerinde çalıştığınız projeler var mı?
TÜGİAD Eskişehir Şubesi olarak yeni dönemde dinamik, proaktif ve sonuç odaklı bir yönetim anlayışı ortaya koyacağız. İş dünyası, tabeladan ibaret bir dernek değil; sahada, fabrikada ve ofiste yaşayan bir TÜGİAD görecek.
Üzerinde çalıştığımız öncelikli projelerimiz şunlar:
1. Eskişehir Girişimcilik ve Mentorluk Ağı
Şehrimizdeki genç girişimciler ile derneğimizin deneyimli üyelerini bir araya getireceğimiz, yalnızca fikir alışverişi değil, aynı zamanda iş ortaklıkları ve yatırım fırsatları da doğuracak güçlü bir mentorluk mekanizması oluşturuyoruz.
2. Sektörel Ticaret Heyetleri ve B2B Günleri
Üyelerimizin yalnızca yerel pazarda kalmaması, ulusal ve uluslararası pazarlara açılabilmesi için hedef pazarlara yönelik ticaret heyetleri ve iş geliştirme organizasyonları düzenleyeceğiz.
3. Üniversite–Sanayi Sinerjisi
Eskişehir’deki üniversitelerimizle iş birlikleri geliştirerek teknoparklardaki yenilikçi fikirleri sanayicilerimizle buluşturacağız. Fikri olan gençlerle sermaye ve tecrübeye sahip iş insanlarını TÜGİAD çatısı altında bir araya getireceğiz.
Kısacası, Eskişehir’in ekonomik potansiyelini teknoloji ve vizyonla harmanlayan; daha çok üreten, daha çok ihracat yapan ve daha güçlü iş birlikleri kuran bir üye yapısı oluşturmak için tüm gücümüzle çalışacağız.
